ADHD – zespół nadpobudliwości psychoruchowej

Zaburzenie to jest w ostatnim czasie bardzo często diagnozowane. Rodzice często opisują dzieci jako wymagające ogromnej uwagi, ciągłej obecności rodzica, nadaktywne, które swoim zachowanie znacznie wyróżniają się na tle innych dzieci podczas zabawy czy w codziennych interakcjach, za którym „ciężko nadążyć”.

Kiedy możemy podejrzewać, iż dziecko ma objawy zaburzenia hiperkinetycznego zwanego również jako ADHD?

Przyjęta w Polsce klasyfikacja ICD-10 definiuje zaburzenie hiperkinetyczne jako stały zaburzony wzorzec funkcjonowania poznawczego i zachowań, który występuję przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, a jego objawy mieszczą się w trzech obszarach: zaburzenia koncentracji uwagi, nadruchliwość impulsywność. Część objawów powinna mieć swój początek przed 7 rokiem życia. Badania pokazują, iż zazwyczaj już przed 5 rokiem życia obserwowalne są pierwsze objawy zespołu hiperkinetycznego. Istotne jest podkreślenie, iż stały wzorzec zachowania dziecka musi występować w przynajmniej w dwóch obszarach, czyli np. w domu i w szkole/przedszkolu i nie wynikają ze złośliwości dziecka, niechęci, stresu czy zmęczenia, ale są stałym sposobem zachowania, reagowania. Towarzyszące objawy wpływają na zaburzenia funkcjonowania dziecka, gorsze wyniki edukacyjne, trudności w kontakcie społecznym lub zawodowym.

Co powinno przykuć uwagę rodzica/opiekuna? Kiedy warto skontaktować się ze specjalistą?

Zaburzenie hiperkinetyczne jest zaburzeniem przewlekłym i może inaczej wyglądać w zależności, ile dziecko ma lat, czyli na jakim jest etapie rozwojowym. Poniższe objawy utrudniają funkcjonowanie dziecku/nastolatkowi i stają się bardzo często uciążliwe zarówno dla samego dziecka, jak i otoczenia. Przede wszystkim są nadmierne w stosunku do wieku i stopnia rozwoju.

1.Pojawiają się trudności w zakresie koncentracji uwagi:

  • trudności z utrzymaniem uwagi na zadaniach, grach,
  • reagowanie na bodźce z otoczenia (szybkie rozpraszanie się),
  • nie kończenie rozpoczętych zadań,
  • trudność z zaplanowaniem czynności, organizacją czasu,
  • unikanie zadań, które wymagają dużego wysiłku umysłowego,
  • szybka męczliwość,
  • popełnianie licznych błędów,
  • gubienie rzeczy, zapominanie,
  • trudność wykonania zadania według instrukcji,
  • zapominanie o codziennych czynnościach, zadaniach.

2.Dziecko jest nadruchliwe bez względu na sytuacje społeczną, oczekiwania otoczenia:

  • wierci się, kręci, nie może usiedzieć w jednym miejscu;
  • chodzi po sali, klasie lub innym miejscu w którym wymagana jest pozycja siedząca;
  • dziecko jest hałaśliwe, rozbieganie.             

3.Dziecko reaguje impulsywnie:

  • odpowiada zanim, ktoś skończy zadawać pytanie,
  • reaguje na pojawiające się sytuacje w sposób nieplanowany,
  • przerywa i wtrąca się do do rozmowy, aktywności innych osób;
  • posiada trudność z czekaniem na swoją kolej;
  • jest nadmiernie gadatliwe;

Wcześniej postawiona diagnoza i opracowanie planu terapeutycznego pozwala na udzieleniu najbardziej odpowiedniego wsparcia dziecku i zapobiegnięcie głębszemu rozwijaniu się zaburzenia. 

Moje dziecko prawdopodobnie ma ADHD, co powinienem zrobić?

Badania pokazują, iż najczęściej na etapie przedszkolnym i szkolnym rodzic otrzymuje wiadomości na temat podejrzenia zaburzenia hiperkinetycznego. To wtedy rodzic otrzymuje informacje, na temat zachowania dziecka w innym obszarze niż dom rodzinny. Obserwacja nauczyciela, wychowawcy czy opiekuna o funkcjonowaniu dziecka stanowi pierwszy sygnał, który motywuje rodziców do podjęcia konsultacji specjalistycznej z psychologiem, pedagogiem zorientowanym w obszarze pracy z dzieckiem z ADHD. Diagnoza dziecka opiera się na przeprowadzeniu wyczerpującego wywiadu na temat funkcjonowania dziecka. Ważne jest posiadanie opinii ze szkoły i przedszkola, która przedstawi jak dziecko funkcjonuje biorąc pod uwagę triadę objawów (koncentracja uwagi, nadruchliwość, impulsywność) czyli np. jak realizuje zadania, jak współpracuje w grupie, jak się zachowuje, wykonuje polecenia, jak radzi sobie w sytuacjach trudnych. W przypadku potwierdzenia objawów rodzic nawiązuje kontakt z lekarzem psychiatrą, poradnią psychologiczno-pedagogiczną w celu dalszej diagnozy dziecka i objęcia dziecka najbardziej adekwatną formą pomocy zarówno w domu, jak i poza nim. 

Leczenie i wsparcie rodziny dziecka z ADHD

Nieleczone zaburzenie hiperkinetyczne może prowadzić do groźnych powikłań, jak zaburzenia opozycyjno-buntownicze, zaburzenia zachowania, zaburzenia depresyjne czy lękowe. Leczenie dziecka i rodziny wymaga wykorzystania wielorakich metod wsparcia w zależności od nasilenia objawów i zaburzenia poszczególnych obszarów w jego funkcjonowaniu. Jest zdecydowanie leczeniem długotrwałym ze względu na przewlekłość choroby. Badania pokazują, iż zastosowanie wielu form leczenia skutkuje lepszym funkcjonowaniem. Do metod wsparcia dziecka z ADHD i jego rodziny należy:

autor artykułu: pedagog, terapeuta Monika Walczak

Zapraszamy na konsultacje do psychologów i psychoterapeutów specjalizujących się w pracy z dziećmi i młodzieżą.

Bibliografia:

  • A.Gmitrowicz, M. Janas-Kozik (2018) Zaburzenia psychiczne dzieci i młodzieży. Wydawnictwo Medical Tribune Polska
  • T.Wolańczyk, J.Komender (2005) Zaburzenia emocjonalne i behawioralne u dzieci. Wydawnictwo Lekarskie PZWL,
  • A.E. Kazdin, J.R. Weisz (2006) Psychoterapia dzieci i młodzieży. Metody oparta na dowodach. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • M.Jerzak (2016) Zaburzenia psychiczne i rozwojowe u dzieci a szkolna rzeczywistość. Wydawnictwo PWN

Polecamy:

  • Russel A.Barkley (2009) ADHD. Podjąć wyzwanie. Kompletny przewodnik dla rodziców. Wydawnictwo Zysk i S-ka.
  • Dr Ross W.Greene (2014) Trudne emocje u dzieci. Jak wspólnie rozwiązywać problemy w domu
    i w szkole. Wydawnictwo Samo sedno.
  • Faber, E. Mazlish (2013) Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły. Media Rodzina.
  • A.Kołakowski, A.Pisula (2011) Sposób na trudne dziecko. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Call Now ButtonZadzwoń teraz!