Dziecko w wirtualnym świecie

Coraz więcej z nas nie wyobraża sobie życia bez telefonu, komputera czy tabletu. Służą nam do komunikowania się ze znajomymi, sprawdzania wiadomości, słuchania muzyki, oglądania filmów, poszerzania wiedzy, jako forma rozrywki czy robienia zakupów. Jednocześnie coraz więcej osób bije na alarm o zgubnych skutkach nadużywania różnego rodzaju ekranów, a im młodsze pokolenia tym robi się gorzej. Nastolatki spędzają coraz więcej czasu w internecie, coraz mniejsze dzieci mają dostęp do telefonów. Często zaczyna się niewinnie – dajemy małemu dziecku telefon, czy włączamy mu bajkę, bo potrzebujemy tych 15 minut spokoju.  Nawet nie zauważamy jak z minut robi się godzina, a potem czas sukcesywnie się zwiększa. Co początkowo było wygodne, staje się uciążliwe, bo coraz trudniej oderwać je od wirtualnej rzeczywistości. Z młodzieżą często rodzice prowadzą już otwarte wojny, starając się na wszelkie sposoby ograniczyć czas spędzany w wirtualnej rzeczywistości. Niestety na ogół bez skutku. 

Trochę statystyki

Według Ogólnopolskiego badania „Młodzi cyfrowi” (2019):

  • co 10 uczeń korzysta z telefonu cały czas
  • 1/3 nastolatków ocenia siebie, jako osobę uzależnioną od mediów społecznościowych
  • co piąty uczeń przyznaje, że to, co publikuje  w mediach społecznościowych jest niezgodne z prawdą
  • co czwarta osoba postrzega siebie jako fonoholika (osobę uzależnioną od telefonu komórkowego) 
  • ¼ badanych rezygnuje ze snu na rzecz korzystania ze smartfona, jednocześnie czuje się przeładowana informacjami
  • połowa młodzieży czuje wewnętrzną potrzebę natychmiastowej reakcji na wiadomości w telefonie i sieci 

Z kolei jak podaje ogólnopolski raport badania uczniów „Nastolatki 3.0” (2019):

  • większość respondentów podaje, że korzysta z internetu kilka godzin dziennie (od 2 do 4 – 27%, od 4 do 6 – 23%)
  • jako najczęstsze formy aktywności w internecie wskazują słuchanie muzyki, oglądanie seriali i filmów oraz kontakt ze znajomymi
  • 94% nastolatków wskazuje telefon jako najczęstsze narzędzie do korzystania z internetu
  • najczęściej publikowane treści w mediach społecznościowych to zdjęcia i filmy z własnym wizerunkiem

Rok 2020, nie przyniósł poprawy w powyższych statystykach, a wręcz je pogorszył. Chcąc, nie chcąc każde dziecko musi spędzać kilka godzin przed komputerem, aby móc uczestniczyć w edukacji zdalnej. Po lekcjach, często młodzież zostaje przed ekranem komputera bądź zmienia go na smartfona i tak sprawia, że jego dzień upływa na życiu w wirtualnym świecie.

Problem zaczyna się kiedy:

  •  zaniedbujemy codzienne czynności na rzecz korzystania z internetu
  •  odcięcie od bycia online budzi wewnętrzny niepokój
  • pojawia się silne poczucie konieczności natychmiastowej odpowiedzi, na przychodzące wiadomości w telefonie czy internecie
  • brak przy sobie telefonu/tabletu/komputera budzi negatywne emocje, pojawia się potrzeba jak najszybszego odnalezienia danego sprzętu
  • gwałtowne reakcje, często agresywne na odcięcie od internetu lub samą informację o takiej możliwości
  • używanie internetu powoduje kłopoty w życiu codziennym (okłamywanie bliskich dot. ilości czasu spędzanego w świecie wirtualnym, kłopoty w relacjach interpersonalnych)
  • tracimy kontrolę nad czasem spędzonym w internecie
  • internet jest formą regulacji emocji (jedyny sposób na uspokojenie w chwilach wzburzenia, poprawę nastroju itp.) 

Jak zapobiegać uzależnieniu od telefonu, komputera czy po prostu internetu?

Jako rodzic warto zadbać o świadome wejście w świat wirtualny dziecka od najmłodszych lat. Tu z pomocą przychodzą m.in. rekomendacje Amerykańskiej Akademii Pediatrii dla dzieci poniżej 5 roku życia dotyczące mediów cyfrowych (2016 r.):

  • do 18 miesiąca życia, brak korzystania z mediów cyfrowych. Dopuszczalne jest używanie komunikatorów (typu skype) do rozmów z członkami rodziny
  • 18 – 24 miesiące – jak najmniej kontaktu z mediami. Oglądanie w obecności rodzica, aby ten mógł na bieżąco objaśniać i rozmawiać na temat widzianych obrazów
  • 2- 5 rok życia – nie więcej niż 1 godzina dziennie. Nadal dobrze, aby odbywało się to pod kontrolą opiekuna

Dobrze wprowadzić w domu zasady korzystania z ekranów, które będą dotyczyły każdego członka rodziny. Wspólne ich ustalenie razem z dziećmi sprawi, że będą one chętniej przestrzegane. Można ustalić strefy wolne od telefonów (np. kuchnia/ salon), czas kiedy nie zabieramy ze sobą żadnych urządzeń np. wspólne posiłki, godzina zakończenia korzystania z elektroniki. Rekomendowane jest nieużywanie jej na dwie godziny przed snem (niebieskie światło pobudza i sprawia, że trudniej człowiekowi zasnąć), a także niespanie z telefonem w sypialni, aby nie rozpraszały nas przychodzące powiadomienia, wiadomości itp. 

Najważniejszym aspektem, który pojawia się praktycznie w każdych badaniach jest zadbanie o swoją relację z bliskimi. Dziecko, które ma satysfakcjonujące kontakty z rodzicami, przyjaciółmi, na co dzień rozwija swoje pasje i spełnia się w życiu codziennym rzadziej sięga po możliwość szukania tego w internecie. 

Istotnym jest przypatrzenie się jak wygląda moja własna relacja z telefonem, tabletem, komputerem czy telewizją, a także gdzie w tym wszystkim jest dziecko, czy inne osoby mi bliskie. Czy przypadkiem nie gubią się między jedną rozmową telefoniczną a kolejnym odcinkiem serialu? 

autor tekstu: psycholog, psychoteraputa ericksonowski Magdalena Kośnik

Bibliografia:

  • Fundacja Dbam o mój z@sięg, Ogólnopolskie badanie Młodzi cyfrowi, wybrane wyniki i rekomendacje, Uniwersytet Gdański, 2019
  • Bochenek M, dr Lange R., NASTOLATKI 3.0 Raport z ogólnopolskiego badania uczniów, NASK Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa, 2019

Polecane: 

  • Dziemidowicz E., Rodzina i ekrany- Relacje i bezpieczeństwo w świecie nowych technologii, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, Warszawa 2020
  • Kampania Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę- Domowe zasady ekranowe
  • Działania fundacji Dbam o mój z@sięg
Call Now ButtonZadzwoń teraz!