Psychiatra, psychoterapeuta i psycholog – czym się różnią?

W dzisiejszych czasach coraz więcej osób decyduje się na skorzystanie z pomocy specjalistów z zakresu zdrowia psychicznego: psychologa, psychoterapeuty i psychiatry. Leczenie psychiatryczne i psychoterapia nie powinny być postrzegane jako oznaka słabości. Najlepiej traktować je jako drogę do zdrowia, zrozumienia siebie, swoich trudności i przede wszystkim do własnego szczęścia. W jakich przypadkach warto udać się do psychiatry? A w jakich do psychoterapeuty? Kim jest psycholog, psychoterapeuta i psychiatra? Jakie są ich kompetencje?

Psychiatra często mylony jest z psychologiem czy psychoterapeutą. Jednak różnica pomiędzy tymi trzema zawodami jest olbrzymia.

Psycholog – kto to?

Psycholog jest magistrem psychologii, to znaczy, że taka osoba ukończyła 5-letnie studia psychologiczne. Tytuł magistra psychologii uprawnia do pracy na stanowiskach związanych z kontaktem z innymi ludźmi. Mogą być zatrudniani m.in.: w firmach w działach HR, gdzie prowadzą rekrutacje, szkolą i organizują szkolenia dla pracowników;  w organizacjach pomocowych; w fundacjach; w ośrodkach pomocy społecznej; w szpitalach, w szkolnictwie i w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, wszędzie gdzie korzysta się z diagnozy psychologicznej. Warto wiedzieć, że tylko psychologowie mają uprawnienia do prowadzenia diagnostyki psychologicznej i przeprowadzania testów psychologicznych. Zwykle wykonywanie wyżej wymienionej pracy wiąże się z ukończenie dodatkowych kursów i szkoleń specjalizacyjnych. Sam dyplom psychologa nie uprawnia do prowadzenia psychoterapii. Psycholog nie jest lekarzem, nie ma uprawnień do wydawania recept i wydawania zwolnień lekarskich. Psycholog kieruje często pacjentów na konsultacje do psychiatry, bądź do podjęcia psychoterapii.

Psychoterapeuta – kto to?

Psychoterapeuta to osoba, która ukończyła studia magisterskie (najczęściej psychologię, pedagogikę lub medycynę) oraz szkolenie psychoterapeutyczne. W Polsce niestety nie ma ustawy o zawodzie psychoterapeuty, dlatego warto dokładnie sprawdzić do kogo udajemy się na konsultacje. Szkolenie psychoterapeutyczne to z reguły 4 lata dodatkowych studiów, gdzie kandydaci na psychoterapeutów poznają mechanizmy ludzkiego funkcjonowania, techniki pracy z pacjentem, uczestniczą w superwizjach, mają obowiązek odbycia staży na oddziałach psychiatrycznych oraz bardzo często przechodzą własną psychoterapię indywidualną. Własne doświadczenie terapeutyczne pomaga w minimalizowaniu wpływu swoich nierozwiązanych konfliktów na pacjenta. Po zakończeniu szkoły i spełnieniu szeregu wymogów, psychoterapeuta może ubiegać się o uzyskanie certyfikatu. Każdy psychoterapeuta po zakończeniu szkolenia psychoterapeutycznego i podejmujący pracę z pacjentami powinien korzystać z superwizji, których celem jest omawianie prowadzonych przez siebie procesów terapeutycznych z superwizorem. Mogą to być superwizje indywidualne lub grupowe. Psychoterapeuci nie mają uprawnień do wydawania recept i zwolnień lekarskich. Psychoterapeuci bardzo często prowadząc psychoterapię współpracują z psychiatrami. To w dużej mierze psychiatrzy kierują pacjentów na psychoterapię, bądź też po wstępnych konsultacjach psychoterapeuci kierują pacjentów na konsultacje psychiatryczne. 

Psychoterapia może być prowadzona w różnych nurtach m.in.: psychoanalitycznym, psychodynamicznym, poznawczo-behawioralnym lub systemowym.

Więcej o psychoterapii przeczytasz tutaj.

Tutaj przeczytasz o psychoterapii psychodynamicznej.

A tutaj dowiesz się jak wybrać dobrego psychoterapeutę.

Psychiatra – kto to?

Psychiatra to lekarz medycyny, który ukończył studia medyczne oraz specjalizację z psychiatrii. Musi także odbyć staż w szpitalu na odpowiednim oddziale. Przede wszystkim skupia się na leczeniu ludzkiej psychiki, ale bierze pod uwagę jednocześnie aspekty psychologiczne, jak i biologiczne. Uznaje się, że psychiatria stanowi bowiem naukę pośrednią pomiędzy psychologią a neurologią. Psychiatra przepisuje leki oraz ma uprawnienia do wydawania zwolnień lekarskich. Psychiatra, jeśli ukończy szkolenie psychoterapeutyczne, może również prowadzić psychoterapię. Łączenie psychoterapii z farmakoterapią, w uzasadnionych przypadkach, bardzo często daje dobre rezultaty, dlatego psychiatrzy i psychoterapeuci współpracują ze sobą. Psychiatria nieustannie ewoluuje, każdy więc psychiatra musi ciągle się dokształcać, np. poprzez czytanie specjalistycznych wydawnictw czy obecność na różnego rodzaju sympozjach i konferencjach.

Zadania psychiatry

Rola psychiatry jest bardzo złożona. Psychoterapeuta prowadzi terapię, jednak nie może przepisać pacjentowi żadnych leków. Zupełnie inaczej wygląda to w przypadku psychiatry. Jednym z jego podstawowych zadań jest właśnie przepisywanie odpowiednich środków, jeśli istnieje taka konieczność. Psychiatra musi być doskonale wykształcony, bowiem leki psychotropowe, które trafiają w ręce pacjentów, mogą być nawet niebezpieczne, jeśli stosowane są w złych dawkach. Nieprawidłowo dobrany lek może bowiem wywołać niechciane skutki uboczne. Kiedy najlepiej zgłosić się do psychiatry? Kiedy nasze dolegliwości wywołują dyskomfort psychiczny, kiedy  pojawiają się niepokojące myśli i emocje, które utrudniają nam codzienne funkcjonowanie. Jakie jeszcze zadania może realizować psychiatra?

  1. Psychiatra rozpoznaje objawy i stawia diagnozę. Może zalecić leczenie farmakologiczne, ale nie zawsze jest to obowiązkowe.
  2. Lekarz psychiatra monitoruje pacjenta i kontroluje leczenie, aby w każdym momencie być gotowym np. na zmianę leków. Może także wysłać pacjenta na dodatkowe badania.
  3. Diagnoza psychiatry w głównej mierze oparta jest na dogłębnym poznaniu pacjenta, jego historii życia, relacji z otoczeniem itp.
  4. Psychiatra zajmuje się także wydawaniem dokumentów świadczących o stanie zdrowia danego pacjenta.
  5. Jeśli psychiatra stwierdzi taką konieczność, może dodatkowo skierować pacjenta na leczenie psychoterapią. Takie dwutorowe działanie może być bardzo korzystne w przypadku niektórych zaburzeń.

 

Zapraszamy do naszych specjalistów:

Centrum Psychoterapii Dzieci i Młodzieży

Centrum Psychoterapii Dorosłych