Problemy wieku dojrzewania

Okres dojrzewania to bardzo trudny czas w życiu każdego dziecka. Zmienia się wówczas nie tylko fizycznie, ale i psychicznie. Taki dorastający człowiek zaczyna marzyć o samodzielności, ale z drugiej strony wciąż potrzebuje wsparcia rodziców. Niekiedy okres dojrzewania przybiera bardzo radykalną formę – pojawia się agresja, przekraczanie norm społecznych, eksperymentowanie z własnym ciałem. W takim wypadku dobrze jest zwrócić się o pomoc do psychologa. Co jeszcze warto wiedzieć o tym niełatwym dla nastolatka okresie rozwojowym?

Dojrzewanie nazywane jest inaczej adolescencją. To okres życia między dzieciństwem a dorosłością, a jego przebieg zależy od wielu czynników, m.in. genetyki, środowiska, kultury. W czasie tym dochodzi do kształtowania się osobowości młodego człowieka, który zaczyna zadawać sobie wiele pytań, np. kim jest, co chce robić w przyszłości, co w życiu jest ważne. W wieku dojrzewania zamęt emocjonalny jest olbrzymi i dlatego warto wspierać dziecko w tym trudnym dla niego okresie.

Charakterystyka wieku dojrzewania

Okres dojrzewania nie przez przypadek nazywany jest okresem buntu. Dorastające dziecko sprzeciwia się rodzicom, wytyka im błędy, bywa złośliwe lub nawet agresywne. Nastolatek może także odczuwać wahania nastroju: od euforii po depresję. Ponieważ w czasie adolescencji bardzo ważna dla dziecka jest przynależność do danej grupy, jakiekolwiek problemy w szkole związane z rówieśnikami mogą być dla nastolatka bardzo trudnym przeżyciem. Bywa również tak, że dziecko poddaje się skrajnościom, np. zaczyna interesować się grupami sekciarskimi czy rygorystycznymi dietami. Wielu nastolatków w okresie dojrzewania zaczyna także eksperymentować z używkami.

Jak radzić sobie z okresem dojrzewania u dzieci?

Okres dojrzewania to także wyzwanie dla rodziców. Niejednokrotnie w wyniku zachowań dziecka pojawia się u nich frustracja, stres, bezradność, zniechęcenie. Dziecko, które do tej pory dzieliło się swoimi przeżyciami i problemami, nagle zamyka się w pokoju, chroni swoją prywatność i nie chce udzielać żadnych informacji. Niektórzy rodzice w ogóle nie potrafią poradzić sobie z buntem swojej pociechy, zwłaszcza gdy przybiera formę agresji lub nawet autoagresji. O czym powinien pamiętać rodzic każdego nastolatka, aby okres adolescencji przebiegł łagodniej dla obu stron?

1) Nie powinno się traktować wizyty u psychologa młodzieżowego jako ostateczności. Pomoc specjalistów we wczesnej fazie dojrzewania może w znaczącym stopniu ułatwić uporanie się z kolejnymi etapami tego okresu.
2) Mimo sprzeciwu dziecka trzeba starać się z nim rozmawiać, a przede wszystkim słuchać. Trzeba też zaakceptować, że problemy, które rodzicom wydają się nieistotne, dla nastolatka mogą być kluczowe.
3) W okresie dojrzewania trzeba dać dziecku odrobinę swobody, aby mogło decydować o sobie. Nie oznacza to jednak, że trzeba całkowicie zrezygnować z kontroli nad jego zainteresowaniami i zachowaniami.
4) Rodzic zawsze powinien zachować spokój. Odpowiadanie agresją na agresję nigdy nie przyniesie korzystnych rezultatów.
5) Cierpliwość, wyrozumiałość, ale i konsekwencja oraz szczerość to najlepsza droga do porozumienia ze zbuntowanym młodym człowiekiem.