Dlaczego umiejętności społeczne są tak ważne dla rozwoju dziecka?

Umiejętności społeczne należą do najważniejszych kompetencji rozwijanych od najmłodszych lat. To właśnie dzięki nim dziecko uczy się budować relacje, współpracować z innymi, rozwiązywać konflikty oraz odnajdywać swoje miejsce w grupie rówieśniczej. Rozwój społeczny nie ogranicza się jedynie do nauki grzeczności czy zasad dobrego wychowania. Obejmuje także zdolność komunikowania własnych potrzeb, rozumienia emocji innych osób, przestrzegania granic oraz budowania trwałych relacji opartych na zaufaniu. Jeżeli dziecko ma trudności w tych obszarach, skuteczną formą wsparcia może być Trening Umiejętności Społecznych (TUS). W naszym Centrum prowadzimy TUS we Wrocławiu dla dzieci i młodzieży z różnymi trudnościami społecznymi i emocjonalnymi.

Relacje z rówieśnikami mają ogromny wpływ na rozwój dziecka

Już w wieku przedszkolnym dzieci uczą się podstaw funkcjonowania w grupie. Poznają zasady współpracy, uczą się czekać na swoją kolej, rozwiązywać konflikty oraz budować pierwsze przyjaźnie.

To właśnie w kontaktach z rówieśnikami rozwijają umiejętności takie jak:

przedstawianie się,
rozpoczynanie rozmowy,
aktywne słuchanie,
przestrzeganie zasad fair play,
szanowanie granic innych osób,
współpraca,
rozwiązywanie sporów.

Grupa rówieśnicza staje się dla dziecka miejscem, w którym uczy się ono swojej roli społecznej oraz poznaje, jaki wpływ wywiera na innych ludzi.

Dlaczego dzieci potrzebują kontaktów społecznych?

Psychologowie od wielu lat podkreślają, że człowiek rozwija się poprzez relacje z innymi ludźmi.

Bliskie kontakty z rówieśnikami:

wzmacniają poczucie bezpieczeństwa,
rozwijają poczucie własnej wartości,
uczą współpracy,
pomagają radzić sobie z trudnymi emocjami,
stanowią źródło wsparcia w sytuacjach kryzysowych.

Jak zauważa Elliot Aronson (1994), częsty kontakt z drugą osobą zwiększa prawdopodobieństwo pojawienia się sympatii i budowania pozytywnych relacji. Mechanizm ten określany jest jako efekt czystej ekspozycji.

Dobre umiejętności społeczne pomagają również w dorosłym życiu

Rozwój społeczny dziecka wpływa nie tylko na jego funkcjonowanie w przedszkolu czy szkole.

Umiejętności zdobywane w dzieciństwie mają znaczenie również w dorosłości i ułatwiają:

budowanie przyjaźni,
tworzenie satysfakcjonujących związków,
współpracę zawodową,
rozwiązywanie konfliktów,
radzenie sobie ze stresem,
osiąganie samodzielności.

Jak podkreślają autorzy zajmujący się psychologią rozwoju, brak odpowiednio rozwiniętych kompetencji społecznych może utrudniać realizację wielu ważnych zadań życiowych.

Dlaczego samo środowisko rodzinne nie wystarczy?

Dom rodzinny jest dla dziecka miejscem bezpieczeństwa i pierwszych doświadczeń społecznych. Jednak większość kompetencji społecznych rozwija się dopiero podczas kontaktów z rówieśnikami.

To właśnie poza domem dziecko uczy się:

dostosowywania do zasad grupy,
negocjowania,
bronienia własnego zdania,
współpracy z osobami o różnych temperamentach,
radzenia sobie z porażką,
przyjmowania informacji zwrotnej.

Aby nowe umiejętności stały się naturalnym sposobem funkcjonowania, muszą być wielokrotnie ćwiczone w różnych sytuacjach społecznych.

Co się dzieje, gdy dziecko ma trudności w relacjach?

Jan Strelau zwraca uwagę, że w wieku szkolnym niezwykle ważna staje się pozycja dziecka w klasie oraz jego zdolność do funkcjonowania w grupie.

Jeżeli dziecko:

nie potrafi współpracować,
ma trudności z komunikacją,
nie rozumie zasad grupowych,
często wchodzi w konflikty,

może doświadczać odrzucenia przez rówieśników. Długotrwałe trudności społeczne mogą wpływać na samoocenę dziecka, zwiększać poziom stresu oraz prowadzić do wycofania lub zachowań agresywnych. Dlatego warto reagować odpowiednio wcześnie.

Jak Trening Umiejętności Społecznych pomaga dzieciom?

Trening Umiejętności Społecznych (TUS) pozwala dzieciom ćwiczyć zachowania społeczne w bezpiecznych warunkach, pod opieką wykwalifikowanych specjalistów.

Podczas zajęć dzieci uczą się między innymi:

prowadzenia rozmowy,
aktywnego słuchania,
utrzymywania kontaktu wzrokowego,
rozpoznawania emocji,
wyrażania własnych potrzeb,
współpracy,
rozwiązywania konfliktów,
empatii,
reagowania na zaczepki,
przestrzegania zasad grupowych.

Największą zaletą TUS jest możliwość praktycznego trenowania tych umiejętności w grupie rówieśniczej oraz otrzymywania informacji zwrotnych od prowadzących i innych uczestników.

TUS Wrocław – kiedy warto zgłosić dziecko?

Warto rozważyć udział w Treningu Umiejętności Społecznych, jeśli dziecko:

ma trudności z nawiązywaniem relacji,
jest nieśmiałe lub wycofane,
często wchodzi w konflikty,
nie radzi sobie z emocjami,
ma trudności z komunikacją,
nie potrafi odnaleźć się w grupie rówieśniczej,
ma diagnozę ADHD lub spektrum autyzmu.

Przed rozpoczęciem zajęć przeprowadzamy konsultację kwalifikacyjną, która pozwala dobrać odpowiednią grupę oraz określić cele pracy. Rozwijanie umiejętności społecznych jest jedną z najlepszych inwestycji w przyszłość dziecka. Kompetencje takie jak komunikacja, współpraca, empatia czy rozwiązywanie konfliktów mają wpływ na funkcjonowanie w szkole, relacjach rówieśniczych, a w przyszłości również w pracy i życiu osobistym.

Jeżeli zauważają Państwo, że dziecko ma trudności w kontaktach z innymi lub potrzebuje wsparcia w rozwijaniu kompetencji społecznych, warto rozważyć udział w Treningu Umiejętności Społecznych (TUS) we Wrocławiu.

W naszym Centrum prowadzimy dla dzieci i młodzieży:

Powiązane artykuły

Jeżeli interesuje Państwa rozwój społeczny i emocjonalny dzieci oraz młodzieży, zachęcamy również do zapoznania się z pozostałymi artykułami przygotowanymi przez specjalistów naszego Centrum:

autor: Adrianna Mikulska

Bibliografia:

Aronson E., Wilson D., Robin M. ( 1994) Psychologia społeczna. Serce i umysł Poznań: Wydawnictwo S.C. HarperCollins Collage Publishers
Geldard K., Geldard D. (2005) Rozmowa, która pomaga. Podstawowe umiejętności terapeutyczne. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo pPychologiczne
Farnicka M. (2016). Człowiek w całokształcie życia: rodzina- edukacja- praca. Zielona Góra: Psychologiczne Zeszyty Naukowe nr 1, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Strelau J. (2006) Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 1: Podstawy psychologii. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne (GWP).

Rola umiejętności społecznych w życiu dziecka