Trening Wnioskowania Moralnego – trzeci filar Treningu Zastępowania Agresji (TZA)

Nie każda agresywna reakcja wynika z braku umiejętności społecznych lub trudności z kontrolowaniem emocji. Zdarza się, że dziecko lub nastolatek potrafi rozpoznać swoją złość, zna konstruktywne sposoby reagowania, a mimo to wybiera zachowanie agresywne, ponieważ uważa je za najbardziej korzystne dla siebie.

Dlatego trzecim elementem Treningu Zastępowania Agresji (TZA) jest Trening Wnioskowania Moralnego. Jego celem jest rozwijanie odpowiedzialnego myślenia, dostrzegania perspektywy innych osób oraz podejmowania bardziej dojrzałych decyzji w sytuacjach społecznych.

W tym artykule wyjaśniamy, czym jest Trening Wnioskowania Moralnego, dlaczego stanowi ważny element programu TZA oraz w jaki sposób pomaga rozwijać dojrzałość społeczną i moralną.

Najważniejsze informacje

Najważniejsze informacje o Treningu Wnioskowania Moralnego
Czym jest?	Trzeci komponent Treningu Zastępowania Agresji (TZA).
Główny cel	Rozwijanie dojrzałego myślenia moralnego i odpowiedzialnego podejmowania decyzji.
Co rozwija?	Empatię, odpowiedzialność, analizowanie konsekwencji oraz dostrzeganie perspektywy innych osób.
Na czym polega?	Uczestnicy analizują dylematy moralne i wspólnie dyskutują nad możliwymi rozwiązaniami.
Podstawa programu	Teoria rozwoju moralnego Lawrence’a Kohlberga.
Efekt	Bardziej świadome, odpowiedzialne i prospołeczne wybory w codziennym życiu.

Co to jest Trening Wnioskowania Moralnego?

Trening Wnioskowania Moralnego jest trzecim i ostatnim elementem Treningu Zastępowania Agresji (TZA). Jego zadaniem jest rozwijanie sposobu myślenia, który sprzyja podejmowaniu odpowiedzialnych i prospołecznych decyzji.

Pierwsze dwa komponenty programu odpowiadają na bardzo praktyczne pytania.

Trening Kontroli Złości uczy:

Jak zatrzymać impulsywną reakcję?

Natomiast Trening Umiejętności Prospołecznych odpowiada na pytanie:

Co zrobić zamiast zachowania agresywnego?

Może jednak zdarzyć się sytuacja, w której uczestnik posiada już obie te umiejętności, ale mimo wszystko świadomie wybiera agresję, kierując się przede wszystkim własną korzyścią, chęcią dominacji lub przekonaniem, że „tak będzie łatwiej”.

Właśnie wtedy szczególnego znaczenia nabiera Trening Wnioskowania Moralnego. Pomaga on rozwijać refleksję nad własnymi decyzjami, uwzględniać potrzeby innych osób oraz dostrzegać konsekwencje swoich działań nie tylko dla siebie, ale również dla otoczenia.

Dlaczego Trening Wnioskowania Moralnego jest potrzebny?

Nie wszystkie zachowania agresywne wynikają z braku kontroli nad emocjami. Część z nich jest efektem sposobu myślenia oraz niedojrzałego rozumowania moralnego.

Niektórzy młodzi ludzie wiedzą, jakie zachowanie byłoby społecznie akceptowane, ale mimo to wybierają inne rozwiązanie, ponieważ:

kierują się wyłącznie własnym interesem,
nie dostrzegają konsekwencji dla innych osób,
usprawiedliwiają własne zachowanie,
uważają, że „wszyscy tak robią”,
przypisują innym złe intencje.

Celem Treningu Wnioskowania Moralnego nie jest narzucanie gotowych odpowiedzi ani ocenianie uczestników. Program pomaga rozwijać umiejętność samodzielnego analizowania sytuacji oraz podejmowania coraz bardziej odpowiedzialnych decyzji.

Jak Trening Wnioskowania Moralnego uzupełnia pozostałe komponenty TZA?

Każdy z trzech filarów Treningu Zastępowania Agresji rozwija inny obszar funkcjonowania uczestnika. Dopiero ich połączenie tworzy spójny program wspierający trwałą zmianę zachowania.

Komponent TZA	Najważniejsze pytanie	Rozwijany obszar
Trening Kontroli Złości	Jak zatrzymać impulsywną reakcję?	regulacja emocji
Trening Umiejętności Prospołecznych	Co zrobić zamiast agresji?	zachowania społeczne
Trening Wnioskowania Moralnego	Dlaczego warto wybrać właściwe rozwiązanie?	myślenie moralne i odpowiedzialność

Można powiedzieć, że:

Trening Kontroli Złości rozwija komponent afektywny, czyli regulację emocji.
Trening Umiejętności Prospołecznych rozwija komponent behawioralny, czyli konkretne zachowania społeczne.
Trening Wnioskowania Moralnego rozwija komponent poznawczy, pomagając uczestnikom podejmować bardziej dojrzałe i odpowiedzialne decyzje.

To właśnie dzięki temu trzeciemu elementowi uczestnicy uczą się nie tylko jak zachować się właściwie, ale również dlaczego warto postępować w sposób uwzględniający dobro innych osób.

Teoria rozwoju moralnego Lawrence’a Kohlberga

Trening Wnioskowania Moralnego opiera się na teorii rozwoju moralnego amerykańskiego psychologa Lawrence’a Kohlberga, który zakładał, że sposób rozumowania moralnego rozwija się stopniowo przez całe życie.

Według tej koncepcji ludzie przechodzą kolejne etapy rozwoju moralnego. Wraz z wiekiem i doświadczeniem uczą się patrzeć na problemy z coraz szerszej perspektywy — od unikania kary, przez przestrzeganie zasad społecznych, aż po kierowanie się uniwersalnymi wartościami i odpowiedzialnością za innych.

Rozwój ten nie zawsze przebiega jednakowo u wszystkich osób. Może postępować szybciej lub wolniej, a niekiedy zatrzymać się na wcześniejszych etapach. Właśnie dlatego część dzieci i młodzieży potrzebuje wsparcia w rozwijaniu bardziej dojrzałego sposobu myślenia o własnych decyzjach oraz ich konsekwencjach.

Trzy poziomy rozwoju moralnego według Lawrence’a Kohlberga

Podstawą Treningu Wnioskowania Moralnego jest założenie, że sposób podejmowania decyzji moralnych rozwija się stopniowo wraz z wiekiem, doświadczeniem i dojrzewaniem społecznym.

Lawrence Kohlberg opisał trzy poziomy rozwoju moralnego, obejmujące łącznie sześć kolejnych stadiów. Każdy następny etap oznacza bardziej dojrzały sposób rozumienia norm społecznych, odpowiedzialności i konsekwencji własnych działań.

Co ważne, rozwój moralny nie zależy wyłącznie od wieku. Dwie osoby w tym samym wieku mogą znajdować się na różnych etapach rozwoju moralnego, a jego tempo jest indywidualne.

I. Poziom przedkonwencjonalny

Na tym etapie decyzje są podejmowane przede wszystkim z myślą o uniknięciu kary lub osiągnięciu własnych korzyści. To sposób rozumowania typowy dla małych dzieci, ale może również występować u starszych dzieci, młodzieży oraz osób przejawiających zachowania antyspołeczne.

Stadium 1 – orientacja na karę i posłuszeństwo

Najważniejszym motywem działania jest unikanie kary.

Dziecko lub nastolatek uważa, że coś jest złe przede wszystkim dlatego, że może zostać za to ukarany.

Przykładowe myślenie:

„Nie zrobię tego, bo dostanę karę.”
„Jeśli nikt się nie dowie, to nic złego się nie stało.”
„To było złe dopiero wtedy, kiedy zostałem przyłapany.”

Na tym etapie ocena zachowania opiera się głównie na konsekwencjach dla samego sprawcy, a nie na wpływie jego działań na innych ludzi.

Stadium 2 – orientacja na własne korzyści

Kolejnym etapem jest myślenie oparte na zasadzie wymiany – „co będę z tego miał?”.

Podejmowane decyzje wynikają przede wszystkim z oczekiwanych korzyści lub chęci uniknięcia strat.

Przykładowe sposoby myślenia:

„Pomogę ci, jeśli później pomożesz mnie.”
„Po co mam się starać, skoro nic z tego nie będę miał?”
„Lepiej zrobić to pierwszy, zanim ktoś zrobi to mnie.”

Na tym poziomie dobro innych osób ma znaczenie głównie wtedy, gdy przynosi korzyść również samej jednostce.

II. Poziom konwencjonalny

Na poziomie konwencjonalnym człowiek zaczyna uwzględniać potrzeby innych ludzi oraz obowiązujące normy społeczne. Coraz większego znaczenia nabierają relacje, odpowiedzialność i przestrzeganie zasad.

Jest to poziom charakterystyczny dla większości nastolatków i wielu dorosłych.

Stadium 3 – orientacja na bycie „dobrym człowiekiem”

Na tym etapie ważna staje się akceptacja ze strony innych osób.

Jednostka chce być postrzegana jako osoba życzliwa, uczciwa i godna zaufania.

Typowe sposoby myślenia:

„Nie chcę sprawić komuś przykrości.”
„Chcę być dobrym kolegą.”
„To nie byłoby w porządku wobec innych.”

Ocena zachowania opiera się przede wszystkim na relacjach z ludźmi oraz potrzebie bycia akceptowanym przez grupę.

Stadium 4 – orientacja na prawo i obowiązki

Na tym etapie człowiek rozumie, że społeczeństwo może dobrze funkcjonować tylko wtedy, gdy jego członkowie przestrzegają wspólnych zasad.

Znaczenia nabierają:

odpowiedzialność,
obowiązki,
przestrzeganie prawa,
szacunek dla innych osób.

Przykładowe rozumowanie:

„Przepisy obowiązują wszystkich.”
„Nie można łamać zasad tylko dlatego, że jest to wygodne.”
„Każdy powinien wywiązywać się ze swoich obowiązków.”

III. Poziom pokonwencjonalny

Najwyższy poziom rozwoju moralnego opiera się na świadomym kierowaniu się uniwersalnymi wartościami, nawet wtedy, gdy wymaga to przeciwstawienia się opinii większości.

Według Lawrence’a Kohlberga poziom ten osiąga jedynie część dorosłych.

Stadium 5 – orientacja na umowę społeczną

Osoba rozumie, że prawo powinno służyć ludziom i chronić ich prawa.

Jednocześnie dostrzega, że przepisy mogą być zmieniane, jeśli przestają służyć dobru społecznemu.

Przykładowe myślenie:

„Najważniejsze jest dobro ludzi.”
„Prawo powinno chronić człowieka.”
„Niektóre przepisy wymagają zmiany.”

Stadium 6 – orientacja na uniwersalne zasady etyczne

Najwyższy etap rozwoju moralnego opiera się na własnym sumieniu oraz uniwersalnych wartościach, takich jak godność, sprawiedliwość i szacunek dla każdego człowieka.

Podejmowane decyzje wynikają z wewnętrznych przekonań, a nie z obawy przed karą czy chęci zdobycia akceptacji.

Najważniejsze stają się wartości takie jak:

godność człowieka,
sprawiedliwość,
uczciwość,
odpowiedzialność,
poszanowanie życia.

Dlaczego teoria Kohlberga jest ważna w Treningu Wnioskowania Moralnego?

Trening Wnioskowania Moralnego nie polega na ocenianiu uczestników ani przypisywaniu ich do konkretnego stadium rozwoju. Teoria Kohlberga stanowi punkt odniesienia, który pomaga zrozumieć sposób myślenia uczestników i wspierać ich w rozwijaniu bardziej dojrzałego rozumowania moralnego.

Celem programu nie jest osiągnięcie najwyższego poziomu rozwoju moralnego w krótkim czasie. Znacznie ważniejsze jest stopniowe przechodzenie od myślenia skoncentrowanego wyłącznie na sobie do sposobu rozumowania uwzględniającego również potrzeby innych osób, odpowiedzialność za własne decyzje oraz konsekwencje podejmowanych działań.

To właśnie taki rozwój zwiększa prawdopodobieństwo, że uczestnik będzie podejmował bardziej odpowiedzialne i prospołeczne decyzje także poza salą treningową.

Błędy myślowe utrudniające rozwój moralny

Jedną z przyczyn zachowań agresywnych mogą być zniekształcenia poznawcze, nazywane również błędami myślowymi. Są to utrwalone sposoby interpretowania rzeczywistości, które prowadzą do usprawiedliwiania własnych zachowań oraz utrudniają dostrzeganie perspektywy innych osób.

W Treningu Wnioskowania Moralnego uczestnicy uczą się rozpoznawać takie schematy myślenia oraz zastępować je bardziej realistycznym i odpowiedzialnym sposobem oceny sytuacji.

W kolejnej części artykułu omówimy cztery najczęściej występujące błędy myślowe oraz przedstawimy, jak wygląda praca z dylematami moralnymi podczas Treningu Wnioskowania Moralnego.

Cztery błędy myślowe utrudniające rozwój moralny

Osoby zachowujące się agresywnie często nie postrzegają sytuacji w sposób obiektywny. Ich decyzje bywają oparte na utrwalonych schematach myślenia, które prowadzą do usprawiedliwiania własnych zachowań oraz utrudniają dostrzeganie potrzeb i perspektywy innych osób.

W Treningu Wnioskowania Moralnego schematy te określane są jako błędy myślowe (zniekształcenia poznawcze). Jednym z celów treningu jest nauczenie uczestników ich rozpoznawania oraz zastępowania bardziej dojrzałym sposobem myślenia.

1. Myślenie skoncentrowane na sobie

Pierwszy błąd polega na nadmiernym skupianiu się na własnych potrzebach, celach i korzyściach, bez uwzględniania wpływu swoich działań na innych ludzi.

Osoba kierująca się takim sposobem myślenia zadaje sobie przede wszystkim pytanie:

„Co ja z tego będę miał?”

Może to prowadzić do przekonania, że własne potrzeby są ważniejsze od potrzeb innych osób.

Przykłady takiego myślenia:

„Jeśli coś mi się podoba, mogę to zabrać.”
„To moje życie i nikomu nic do tego.”
„Jeśli bardzo czegoś chcę, zasady nie mają znaczenia.”
„Kiedy jestem zły, nie obchodzi mnie, co stanie się później.”

Podczas treningu uczestnicy uczą się dostrzegać, że każda decyzja wpływa nie tylko na nich samych, ale również na innych ludzi.

2. Przypisywanie innym wrogich zamiarów

Drugim często spotykanym błędem jest automatyczne zakładanie, że inni ludzie mają wobec nas złe intencje, nawet jeśli nie ma na to wystarczających dowodów.

Takie myślenie może powodować, że neutralne sytuacje są odbierane jako prowokacja lub atak.

Przykładowe przekonania:

„On zrobił to specjalnie.”
„Na pewno chce mnie ośmieszyć.”
„Ludzie zawsze próbują mnie sprowokować.”
„Lepiej zaatakować pierwszy.”

Tego rodzaju interpretacje zwiększają poziom złości i sprzyjają impulsywnym reakcjom.

Podczas treningu uczestnicy uczą się analizować sytuację z różnych perspektyw oraz sprawdzać, czy ich interpretacja rzeczywiście znajduje potwierdzenie w faktach.

3. Obwinianie innych

Kolejnym błędem jest przenoszenie odpowiedzialności za własne zachowanie na inne osoby lub okoliczności.

Osoba nie dostrzega własnego wpływu na sytuację i uzasadnia swoje działania zachowaniem otoczenia.

Przykładowe wypowiedzi:

„To przez niego się zdenerwowałem.”
„Musiałem tak zareagować.”
„Rodzice mnie zdenerwowali, więc nie miałem wyjścia.”
„Gdyby mnie nie prowokowali, nic by się nie stało.”

Trening pomaga uczestnikom zauważyć, że choć nie zawsze mają wpływ na zachowanie innych ludzi, mogą uczyć się świadomie wybierać własną reakcję.

4. Minimalizowanie i zwalnianie się z odpowiedzialności

Ostatni błąd polega na umniejszaniu znaczenia własnych zachowań lub usprawiedliwianiu ich tym, że podobnie postępują inni.

Przykłady:

„To przecież nic takiego.”
„Każdy czasem kłamie.”
„Wszyscy tak robią.”
„Nikomu nic się nie stało.”

Takie przekonania utrudniają dostrzeżenie rzeczywistych konsekwencji własnych decyzji oraz zmniejszają poczucie odpowiedzialności.

Podczas Treningu Wnioskowania Moralnego uczestnicy uczą się analizować swoje zachowanie w szerszym kontekście i dostrzegać jego wpływ na innych ludzi.

Jak wygląda Trening Wnioskowania Moralnego?

Najważniejszą metodą pracy podczas Treningu Wnioskowania Moralnego jest wspólna analiza dylematów moralnych.

Dylemat moralny to sytuacja, w której nie istnieje jedno oczywiste rozwiązanie, a podjęcie decyzji wymaga rozważenia różnych wartości, potrzeb oraz konsekwencji.

Podczas zajęć uczestnicy:

analizują przedstawioną sytuację,
zastanawiają się, jakie rozwiązanie byłoby najbardziej odpowiedzialne,
uzasadniają swoje stanowisko,
poznają argumenty innych osób,
uczą się spojrzenia na problem z różnych perspektyw.

Dylematy mogą być przedstawiane w formie:

krótkich opowiadań,
scenek i odgrywania ról,
fragmentów filmów,
artykułów prasowych,
sytuacji zaczerpniętych z codziennego życia uczestników.

Rolą prowadzącego nie jest wskazanie jednej „właściwej” odpowiedzi. Znacznie ważniejsze jest zadawanie pytań, które pomagają uczestnikom samodzielnie dojść do bardziej dojrzałych wniosków.

Cztery etapy Treningu Wnioskowania Moralnego

Praca z dylematami moralnymi przebiega według określonej struktury, która stopniowo wspiera rozwój bardziej odpowiedzialnego sposobu myślenia.

1. Konfrontacja z dylematem moralnym

Na początku uczestnicy poznają sytuację wymagającą podjęcia decyzji.

Najważniejsze jest, aby dobrze zrozumieli problem oraz potrafili odnieść go do własnych doświadczeń.

2. Tworzenie atmosfery sprzyjającej dojrzałym decyzjom

Prowadzący zachęcają uczestników do swobodnego wyrażania opinii oraz wspierają argumenty uwzględniające dobro innych osób, odpowiedzialność i współpracę.

Dzięki temu grupa staje się miejscem bezpiecznej wymiany poglądów i uczenia się od siebie nawzajem.

3. Wspieranie rozwoju moralnego

Poprzez odpowiednio prowadzone pytania i dyskusję trenerzy pomagają uczestnikom spojrzeć na problem z szerszej perspektywy.

Celem nie jest przekonanie wszystkich do jednej odpowiedzi, lecz zachęcenie do refleksji nad własnym sposobem myślenia i odkrywania bardziej dojrzałych rozwiązań.

4. Utrwalanie nowych sposobów myślenia

Na zakończenie uczestnicy ponownie analizują swoje stanowisko oraz zastanawiają się, które argumenty okazały się dla nich najbardziej przekonujące.

Dyskusja nie musi kończyć się pełną zgodą wszystkich członków grupy. Najważniejsze jest rozwijanie umiejętności samodzielnego, odpowiedzialnego myślenia oraz otwartości na odmienne perspektywy.

Czy można przyspieszyć rozwój moralny?

Rozwój moralny jest procesem, który trwa przez wiele lat i zależy od doświadczeń, relacji z innymi ludźmi oraz możliwości refleksji nad własnym postępowaniem.

Trening Wnioskowania Moralnego nie zmienia przekonań uczestników w ciągu kilku spotkań. Może jednak stworzyć warunki sprzyjające rozwojowi bardziej dojrzałego sposobu myślenia, zwłaszcza gdy jest realizowany równolegle z Treningiem Kontroli Złości oraz Treningiem Umiejętności Prospołecznych.

Dzięki regularnym dyskusjom, analizie dylematów moralnych i poznawaniu różnych punktów widzenia uczestnicy stopniowo uczą się dostrzegać konsekwencje swoich decyzji, uwzględniać potrzeby innych osób oraz podejmować bardziej odpowiedzialne wybory. Właśnie taki rozwój stanowi główny cel trzeciego komponentu Treningu Zastępowania Agresji (TZA).

Jakie efekty może przynieść Trening Wnioskowania Moralnego?

Trening Wnioskowania Moralnego pomaga rozwijać sposób myślenia, który sprzyja podejmowaniu bardziej odpowiedzialnych decyzji oraz budowaniu satysfakcjonujących relacji z innymi ludźmi. Nie polega na narzucaniu uczestnikom gotowych poglądów ani ocenianiu ich zachowania. Jego celem jest rozwijanie umiejętności samodzielnej refleksji i dostrzegania różnych perspektyw.

Regularny udział w treningu może wspierać rozwój takich kompetencji jak:

uwzględnianie potrzeb i praw innych osób,
dostrzeganie konsekwencji własnych decyzji,
większa odpowiedzialność za swoje zachowanie,
ograniczanie błędów myślowych prowadzących do agresji,
rozwijanie empatii i współpracy,
podejmowanie bardziej przemyślanych decyzji w sytuacjach konfliktowych,
lepsze rozumienie norm społecznych i zasad współżycia,
większa gotowość do rozwiązywania problemów bez przemocy.

Największą skuteczność Trening Wnioskowania Moralnego osiąga wtedy, gdy jest realizowany równolegle z Treningiem Kontroli Złości oraz Treningiem Umiejętności Prospołecznych. Dzięki temu uczestnicy uczą się nie tylko kontrolować emocje i stosować konstruktywne zachowania, ale również rozumieć, dlaczego warto postępować w sposób odpowiedzialny i uwzględniający dobro innych osób.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Trening Wnioskowania Moralnego polega na uczeniu dzieci, co jest dobre, a co złe?

Nie. Celem treningu nie jest przekazywanie gotowych odpowiedzi ani ocenianie uczestników. Prowadzący zachęcają do analizowania różnych punktów widzenia, dostrzegania konsekwencji własnych decyzji oraz samodzielnego dochodzenia do bardziej dojrzałych moralnie wniosków.

Czy podczas zajęć uczestnicy rozmawiają o własnych problemach?

Czasami tak, jednak podstawą treningu są przede wszystkim dylematy moralne przedstawiane w formie krótkich historii, scenek lub materiałów edukacyjnych. Dzięki temu uczestnicy mogą bezpiecznie dyskutować o trudnych sytuacjach i uczyć się analizowania ich z różnych perspektyw.

Czy Trening Wnioskowania Moralnego jest odpowiedni tylko dla osób agresywnych?

Nie. Rozwijanie dojrzałego myślenia moralnego może być wartościowe dla wielu osób. W programie TZA trening ten jest szczególnie pomocny uczestnikom, którzy mają trudności z przewidywaniem konsekwencji swoich zachowań, przyjmowaniem perspektywy innych osób lub często usprawiedliwiają własne agresywne reakcje.

Czy uczestnicy muszą zgadzać się ze sobą podczas dyskusji?

Nie. Jednym z założeń Treningu Wnioskowania Moralnego jest to, że uczestnicy mogą prezentować różne opinie. Rolą prowadzącego nie jest doprowadzenie do jednomyślności, lecz stworzenie warunków do spokojnej dyskusji oraz zachęcanie do refleksji nad własnym sposobem myślenia.

Czy Trening Wnioskowania Moralnego jest samodzielnym programem?

Najczęściej stanowi trzeci komponent Treningu Zastępowania Agresji (TZA) i uzupełnia dwa pozostałe moduły: Trening Kontroli Złości oraz Trening Umiejętności Prospołecznych. Dopiero połączenie wszystkich trzech elementów pozwala jednocześnie rozwijać kompetencje emocjonalne, społeczne i poznawcze.

Trening Wnioskowania Moralnego jest trzecim filarem Treningu Zastępowania Agresji (TZA). Jego zadaniem jest wspieranie rozwoju odpowiedzialnego myślenia, dostrzegania perspektywy innych osób oraz podejmowania bardziej dojrzałych decyzji w sytuacjach społecznych.

Program opiera się na teorii rozwoju moralnego Lawrence’a Kohlberga i wykorzystuje dyskusję nad dylematami moralnymi jako narzędzie rozwijania refleksji oraz krytycznego myślenia. Uczestnicy uczą się rozpoznawać błędy myślowe, analizować konsekwencje swoich działań oraz szukać rozwiązań uwzględniających dobro zarówno własne, jak i innych osób.

W połączeniu z Treningiem Kontroli Złości oraz Treningiem Umiejętności Prospołecznych Trening Wnioskowania Moralnego tworzy spójny program, który pomaga uczestnikom nie tylko ograniczać zachowania agresywne, ale również rozwijać kompetencje potrzebne do odpowiedzialnego funkcjonowania w rodzinie, szkole i społeczeństwie.

Szukasz Treningu Zastępowania Agresji we Wrocławiu?

W naszym Centrum prowadzimy Trening Zastępowania Agresji (TZA) dla dzieci i młodzieży oraz dla dorosłych. Program obejmuje wszystkie trzy komponenty: Trening Kontroli Złości, Trening Umiejętności Prospołecznych oraz Trening Wnioskowania Moralnego. Dzięki temu uczestnicy rozwijają umiejętności społeczne, uczą się regulować emocje i podejmować bardziej odpowiedzialne decyzje w codziennym życiu.

Jeśli zastanawiasz się, czy TZA będzie odpowiednią formą wsparcia dla Twojego dziecka, skontaktuj się z nami. Podczas konsultacji kwalifikacyjnej specjalista pomoże ocenić potrzeby dziecka i zaproponuje odpowiednią ścieżkę pomocy.

Powiązane usługi

Baza wiedzy o TUS

Baza wiedzy o TZA

autor: Magdalena Tomaszczyk- pedagog, psychoterapeuta w trakcie szkolenia, certyfikowany trener TUS i trener TZA.

bibliografia:

Glick B., Gibbs J. C., ART. Trening Zastępowania Agresji ART, (wyd. 3), Instytut „Amity”,
Warszawa 2011.
Metoda ART. Trening Zastępowania Agresji, KARAN, Warszawa 2008.
Potempska E., Kołodziejczyk A., Trening Zastępowania Agresji (cz. I), Remedium 2001, nr 12.
Spławska J., Poziom rozwoju rozumowania moralnego w świetle badań metodą Lawrence’a
Kohlberga, „Przegląd Pedagogiczny”, nr 2, Bydgoszcz 2008.

Komponenty TZA – Trening Wnioskowania Moralnego